Podstawowym celem każdej działalności gospodarczej jest przynoszenie zysku. Uzyskanie informacji o tym, jak wielki jest ten zysk lub jak duże są ponoszone straty i dlaczego, jest więc najważniejszym, niezbędnym elementem dla oceny firmy jako podmiotu gospodarczego. Poza tym istotne znaczenie ma wiedza na temat zdolności firmy do regulowania zobowiązań bieżących (tzw. wypłacalność lub płynność finansowa) oraz zobowiązań długookresowych, co jest związane ze stanem majątkowym firmy. Wymienione trzy rodzaje informacji zawarte są w sprawozdaniach finansowych: bilansie, rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z przepływu środków pieniężnych.
W krajach zachodnich często sporządza się ponadto tzw. sprawozdanie z zysków pozostawionych do dyspozycji firmy. Wykazywany jest w nim stan tych zysków na początek okresu sprawozdawczego, powiększonych o zyski za dany okres i pomniejszonych o dywidendy należne akcjonariuszom (w przypadku spółek akcyjnych). Sprawozdanie finansowe dotyczy zdarzeń występujących w ubiegłym okresie, zaś dane w nim zawarte mogą stanowić punkt wyjścia do opracowań prognostycznych i planistycznych na okresy przyszłe. Są one ujmowane w formie planowanych bilansów, rachunków zysków i strat oraz przepływów środków pieniężnych na poszczególne lata. Stanowią także z reguły część biznesplanów opracowywanych dla celów podejmowania decyzji rozwojowych.
Niniejsze opracowanie jest rodzajem przewodnika systematyzującego w przystępny sposób najważniejsze zagadnienia z zakresu sprawozdawczości finansowej.